Strona główna → Baza wiedzy → CBAM
Graniczny mechanizm węglowy (rozp. 2023/956) wyrównuje koszt emisji CO₂ między towarem z UE (obciążonym ETS) a tym samym towarem z importu. Sprowadzasz towary objęte mechanizmem? Płacisz za emisje wbudowane w ich produkcję — certyfikatami CBAM.
Rozstrzyga kod CN towaru z załącznika do rozporządzenia — nie branża importera. Przykład: klinkier cementowy (2523 10 00) czy amoniak (2814 10 00) są objęte niezależnie od tego, kto je sprowadza.
Okres przejściowy (zakończony). Kwartalne raporty bez opłat — reżim, który JUŻ NIE OBOWIĄZUJE. Materiały opisujące „raporty kwartalne CBAM" dotyczą przeszłości.
Start pełnego reżimu. Import towarów CBAM wymaga statusu upoważnionego zgłaszającego; sprawozdawczość staje się roczna i wiąże się z kosztem certyfikatów.
Pierwszy rok rozliczeniowy. Gromadzisz dane o ilościach i emisjach wbudowanych — rzeczywiste od producentów albo wartości domyślne KE.
Pierwsza roczna deklaracja CBAM — za rok 2026: ilości towarów, emisje wbudowane, umarzane certyfikaty.
Od 1.01.2026 import towarów objętych CBAM wymaga statusu upoważnionego zgłaszającego (authorised CBAM declarant), nadawanego na wniosek. Bez niego nie chodzi o format raportu — nie wolno importować. To pierwsza rzecz do sprawdzenia, ważniejsza niż liczby.
Najlepsze są dane rzeczywiste od producenta spoza UE (zweryfikowane emisje instalacji). Gdy ich nie masz — stosujesz wartości domyślne Komisji z rozporządzenia wykonawczego 2025/2621: per kraj pochodzenia × kod CN, w podziale na emisje bezpośrednie, pośrednie i (dla części towarów) energię elektryczną.
Deklarację za dany rok składasz do 30 września roku następnego — pierwsza, za 2026, przypada na 30.09.2027. Obejmuje ilości towarów, emisje wbudowane i liczbę umarzanych certyfikatów.
Cena certyfikatu podąża za ceną uprawnień EU ETS. Koszt = emisje wbudowane × cena — po pomniejszeniu o opłatę węglową zapłaconą już w kraju produkcji, jeśli ją wykazano.
| Pułapka | Jak jest naprawdę |
|---|---|
| „Nie mamy danych od dostawcy" | Nie zwalnia z deklaracji — właśnie na tę sytuację są wartości domyślne. Zwiększają koszt, nie znoszą obowiązku. |
| Porównanie z „wartością KE" | Dla jednego towaru i kraju publikowanych jest kilka wartości (bezpośrednie / pośrednie / z narzutem). Zgodność z którąkolwiek to co innego niż rozjazd ze wszystkimi. |
| „Bierzemy najnowszą wartość" | Data decyduje o wersji — KE rewiduje wartości aktami wykonawczymi; liczy się wartość obowiązująca w danym okresie. |
| Arkusz XLS Komisji | Jest informacyjny; prawnie wiążące są załączniki rozporządzenia. Przy sporze rozstrzyga tekst aktu. |
| Rozporządzenie (UE) 2023/956 — CBAM | EUR-Lex |
| Rozp. wykonawcze (UE) 2025/2621 z 31.12.2025 — wartości domyślne; arkusz „DVs as adopted" z taxation-customs.ec.europa.eu (SHA-256 odnotowany w repozytorium danych platformy) | zweryfikowano 25.07.2026 |